Latin Hagiography
A preliminary digital legendarium

Hymni de Potito martyre


I. Antiphonae in Vesperis et Laudibus

 

  • Ostella Christi fulgida,
  • Potite martyr inclite,
  • Obscura culpae nubila
  • A mente nostra discute.

  • Tu clarus inter martyres
  • Fulges, ut inter sidera
  • Sol, ac ut inter candida
  • Ligustra candent lilia.

  • Luces ut ardens lampada,
  • Humana lustrans pectora;
  • Ut sal per orbem spargeris,
  • Humana siccans vulnera.

  • Non sic Potite cynnama
  • Attrita spirant, moribus
  • Ut tu modestis, florida
  • Aetate, fragras saeculo.

  • Post clara mortis funera
  • Illustris inter angelos
  • Tanto refulges lumine,
  • Quanto per orbem nomine.

II. Hymnus in Vesperis

 

  • Claret Eois puer ortus oris,
  • Claret illustri patre, claret alta
  • Matre, quid mirum quod in urbe clara
  • Clareat infans?

  • Id magis mirum, quod ab axe claro
  • Sol eum Christus potiore luce,
  • Inter atratas rutilum tenebras,
  • Traxerit ad se.

  • Ut rosam e spinis, veluti coruscum
  • Sidus a tetra nebula Potitum
  • Traxit infantem pius auctor orbis
  • Matris ab aluo.

  • Traxit, ut vero sibi sole nato
  • Bruta despectet simulachra: trino
  • Numine ac uno potiatur, omni
  • Quo calet aestu.

  • Martyr o mi, dum frueris Tonante,
  • Virgines curae tibi sint, quotannis
  • Festa condentes tibi: dexter adsis,
  • Dum sacra complent.

  • Dum tibi dulces modulantur hymnos,
  • Thura dum sacras adolent per aras,
  • Dum parant lychnos, et olente fanum
  • Flore coronant.

  • Dum crocum, calthas, violas, ligustra,
  • Cum rosis nardum, thyma cum marino
  • Rore, sic dextra, ut calatho per aedem
  • Undique spargunt.

  • A Dei regno, pie martyr, audi
  • Virginum suspiria; cerne fletus,
  • Vota, singultus, ut odora defer
  • Lilia Iesu.

  • Summa laus uni Triadi per aevum,
  • Quae velut parvo tribuit Potito
  • Lauream, nobis prece donet eius
  • Gaudia divum.

III. Hymnus ad matutinum

 

  • Potite martyr inclite,
  • Dum sacra reddis annuo
  • Ritu colenda virginum,
  • Adsis choro psallentium.

  • A solis ortu pullulas
  • E stirpe pravi germinis,
  • Velut rosarum flosculus
  • E stirpe dura veprium.

  • Parente natus ethnico,
  • Afflaris aura Spiritus,
  • Quo falsa calces numina,
  • Crucis trophaeum provehis.

  • Cupressus, ut crinitulo
  • Viburna praestat vertice;
  • Virtute sic tu parvulus
  • Praecellis omnes maxima.

  • Non sic, Potite, cynnama
  • Attrita spirant, moribus
  • Ut tu modestis, florida
  • Aetate, fragras saeculo.

  • Tu praedicator promptulus
  • In urbe fulges propria,
  • Iesum parenti praedicas,
  • Fidemque pandis civibus.

  • Laus unitati triplici,
  • Pro qua Potitus sanguine
  • Fuso, potitur martyrum
  • Palma, in columbae imagine.

IV. Antiphonae ad I. Nocturnum

 

  • Iesu decora caelitum
  • Corolla, Iesu martyrum
  • Spes, cerne nos, dum militis
  • Tui canamus proelium.

  • Cur Antonine perfuris,
  • O Caesar angue dirior,
  • Leone saevo saevior?
  • Cur bile turges vitrea?

  • Non sculpta adorat marmora,
  • Nec ligna credit numina;
  • Aurum Potitus despicit,
  • Nec thura libat belluis.

  • Dura contemnit verbera,
  • Tetrumque spernit carcerem,
  • Nec voce blanda flectitur,
  • Minas nec horret efferas.

  • Flagella sicut lilia
  • Sumit, et illa dedicat
  • Deo flagranti pectore,
  • Sicut rosarum flosculos.

  • Olor nec albus gestiens
  • Aquas subintrat vitreas,
  • Olivum ut intrat bulliens,
  • Amore Iesu, parvulus.

V. Antiphonae ad II. Nocturnum

 

  • Phoenix ut inter cynnama
  • Exusta fit vivacior;
  • Sic hic lebete fervido
  • Mersus, resurget fortior.

  • Potitus instar angeli
  • Factus fide fortissimus,
  • Numen Minervae despicit,
  • Iovique thura denegat.

  • Cunctis est aequa regula,
  • Dulcore firmat debiles,
  • Virtute fortes roborat,
  • Utrosque amore confovet.

  • O miles, o fortissime
  • Athleta Iesu, sanguinem
  • Dum corpus unda profluis,
  • Ad astra mittis spiritum.

  • Sic torque victor aurea
  • Collum venustas saucium:
  • Sic morte vitam laureas,
  • Vita triumphans perpeti.

  • O ter beate parvule,
  • Qui sufferendo laurea
  • Donaris, o quam strenue
  • Mortem triumphas mortuus!

VI. Hymnus ad Laudes

 

  • Ingens Dei potentia,
  • Et martyris victoria,
  • Crudelis ira praesidis
  • Et belluarum mititas!

  • Quaecumque saevit dentibus,
  • Cornu, vel ungue bellua,
  • Ad martyris vestigia
  • Ut mitis est ovicula.

  • Tormenta sic amplectitur,
  • Ut grata caeli munera;
  • Sic blandimenta respuit,
  • Ut dira mortis vulnera.

  • Per haec, Potite, pignora,
  • Quae Iesus ultro contulit,
  • Sacris roga virgunculis
  • Candentis Agni nuptias.

  • Post quem canendo gestiant
  • Plenis oliva lampadis;
  • Odora dent vaccinia,
  • Stolis amictae candidis.

  • A vanitate saeculi,
  • A carnis aestu lubricae,
  • Et a maligno daemone
  • Hastu, Potite, libera.

  • Deo sit uni gloria,
  • Qui nos ab omni protegat
  • Malo, precatu martyris,
  • Ac regna det caelestia.

VII. Hymnus ad II. Vesperas

 

  • Ardet o felix anima, ardet igne,
  • Igne divino, rabiem tyranni
  • Voce demulcet placida, silendo
  • Mitigat iram.

  • Flagra ceu flores (quibus ante Iesum
  • Serta contexat) patitur, cruenta
  • (O Dei virtus!) veluti smaragdos,
  • Vulnera suffert.

  • Carcerum vinclis puer arctus, uncis
  • Pectinum clavis lacerus, lebetem
  • Intrat ignitum: calido triumphat
  • Mersus olivo.

  • Vincit, immanes patiendo poenas,
  • Caesarem: lassat lanios, flagella
  • Mente tranquilla subeundo: victor
  • Cum nece pugnat.

  • Angeli verbo monitus, propinquam
  • Haud secus mortem cupit, ac perennis
  • Ianuam vitae, requiem laborum,
  • Praemia pugnae.

  • Unde transfixo capiti cruento
  • Clavo, et immerso iugulo mucrone,
  • Spiritum felix super alta fudit
  • Astra Potitus.

  • Morte sic victa, viridante lauro
  • Verticem cingit: sacra colla comit
  • Torque gemmata: fruitur Tonante
  • Martyr in aevum.

  • Si caro prurit, niveum pudoris
  • Irriga rorem: Sathanae sagittas
  • Frange, si dirus iacit hostis; armis
  • Arma retunde.

  • Pompa si caeci peritura saecli
  • Ridet, aeternae moderare vitae
  • Gloria: pulsis fame, peste, bello,
  • A lare nostro.

  • Laus sit aeternae Triadi perennis,
  • Et Patri, et Nato, et tibi ubique sancte
  • Spiritus: martyr quibus aline nostra
  • Vota referto.

VIII. Varia Responsoria

 

  • […]1 Grate mi, puer, aure dextra,
  • Quas tibi laudes recinunt sacratae
  • Virgines, sancte, ac modulos pudico
  • Pectore promptos.

  • Hi tibi pro thure et olente nardo,
  • Pro thymi fasce, et calatho rosarum,
  • Dantur: ut gemmas et odora, quaeso,
  • Balsama sume.

  • Ut puer primum dubiae dolosum
  • Attigit vitae bivium; relicta
  • Mox via lata, studuit per arctum
  • Scandere callem.

  • Totus in sacris vigilat, caduci
  • Nil cupit: Divum veneratur aedes:
  • Percolit summa pietate trinum
  • Numen et unum.

  • Sic iugo Christi puerile collum
  • Subdit, et stivam retinens aratri,
  • Ut decet, sulcat bonitatis arvum
  • Vomere pacis.

  • Non minus caelum precibus fatigat,
  • Quam pio cultu: lacrimis nigrantem
  • Abluit noctem, Sathanam repellit
  • Dulcibus odis.

  • Diva scrutatus monumenta Vatum,
  • Sacra degustat rudimenta Iesu:
  • Tum Liam stringens, fruitur Rachele,
  • More Iacobi.

  • Ut sibi nomen peperit Potiti
  • Martyr insignis, potiendo dulce
  • Caelitum nectar, peritura sprevit
  • Cuncta sub astris.

  • Sprevit aetatis roseum tenellae
  • Flosculum, sprevit titulos avorum,
  • Purpuram, fasces, galeam, curules,
  • Praedia, census.

IX. Varia Responsoria

 

  • Pauper ad nudum properare Iesum
  • Pergit amplexa Cruce. Fit supernae
  • Praevius doctor patriae, fit alti
  • Praeco Tonantis.

  • Grande virtutum iubar, aequa morum
  • Norma, doctrinae schola christianae,
  • Mitis exemplar pietatis, almae
  • Lux bonitatis.

  • Gratus hic mundo fuit a tenellis
  • Unguibus; matris fuerat ab alvo
  • Gratior caelo, magis est in astris
  • Gratus utrique.

  • Hic feras passus rabidas, leones
  • Calcat immanes, dominatur ursis:
  • Sed prius vincens superat furentem
  • Praesidis iram.

  • Mortuus mundo, Sathanae, parenti,
  • Ac sibi; caelo, Superis, Tonanti
  • Vivit illustris Domini Potitus
  • Martyr in aevum.

  • Ergo si talis tibi vita fulsit
  • Saeculo, nobis super astra regnans
  • Impetra optatae bona pacis arrham
  • Gaudia caeli.

  • Vernat ut candens rosa rore tacta,
  • Rore ceu vernat foliis apertum
  • Lilium, vernat veluti profusus
  • Rore hyacinthus.

  • Lux patri factus, meliora vivo
  • Pandit exemplo documenta: quod nam
  • Egerit primum, sociis agendum
  • Praecipit actu.

  • Unde pro Christi nece tu cruentam
  • Eligens mortem, velut agnus ensi
  • Colla flexisti, o pie martyr, o mi
  • Dive Potite.

  • O pia, o felix anima, o beate
  • Spiritus, terrae spolium caducae
  • Deserens carnis, superas ovando
  • Scandis in arces.

X. Varia Responsoria

 

  • Non pius laedit liquor, aut eburna
  • Membra tam candens oleum, nec ignis
  • Quid pili tangit minimum: pudorem
  • Flamma veretur.

  • Martyr a summo, precor, axe gratis
  • Gratiam per te […] praestet orbis
  • Auctor, ac sacris faueat puellis
  • Numine fausto.

  • Centuplum reddant oleae, per arva
  • Semen in fruges vireat, Falernum
  • Vineae fundant decuplum, precante
  • Te, pie martyr.

  • Pace nos dulci refove, salubrem
  • Aerem cura, scelerum reatus
  • Qua vales purga prece, martyr, ante
  • Iudicis iram.

  • Pro tuis regnum meritis Latinum
  • A fame, a bello tueare, quaeso,
  • Quaeso ut a peste, a tonitru, a corusco
  • Fulmine serves.

  1. Perhaps Audi ↩︎