De Valentino, episcopo Pataviensi in Germania
Divus Valentinus ante Severinum vixit. Ad Oceanum (Germanicum, opinor) natus, venit Batava Noricorum, ubi ea tempestate duae pestes regnabant in urbe: paganorum, inquam, idololatria, et Arianorum perfidia. Contra quos in aciem descendit Valentinus, nec multum profecit. Romam semel ac iterum inde profectus, uti summi pontificis auctoritate pontificatu auctus, acrior rediret, necdum pro animi sententia rem conficere potuit. Imo artibus et improbitate Arianorum urbe pulsus, ad Alpes Maias haud procul Merania apud Teriolos, se contulit: ubi felici admodum successu multis ad Christi sacra traductis, ecclesiam condidit, in qua post ingentes labores conditus, post duo triave saecula a sancto Corbiniano Batava est transvectus. Fit huius divi mentio apud Eugippium in Historia Sancti Severini. Plura Surius pridie Nonas Augusti. Ponunt Batavienses hunc divum non immerito inter primos urbis suae pontifices, et tutelares. Agitatur anniversaria eius celebritas festa caerimonia VII Idus Ianuarii. In Batavino breviario haec de illo ad verbum exscripta lege:
‘Valentinus vitae sanctitate insignis, ab Oceano ad Batava oppidum, nunc Passavium nuncupatum, venit. Ubi genti a vero Dei cultu alienae, verbum vitae praedicaturus, Romam petiit, ut ad praedicandi munus apostolica interveniret auctoritas. Reversus inde, et iussit pontificis pium opus aggressus, animas, quarum salutem mire sitiebat, assidua verbi divini praedicatione Christo lucrari diu multumque conatus est. Verum, cum semen verbi salutiferi velut in petram frustra se spargere videret, Romam rediit, petens se ad alium populum facientem fructum mitti. Sed Valentinus a pontifice in episcopum creatus, ac, ut apostoli exemplo adhuc ibidem praedicando opportune importune instaret, remissus est; facultate ei data, post irritos tandem labores, ad alias gentes commigrandi. Cum igitur sanctus episcopus spiritu Dei fervens, muneri suo iterum ardenter insisteret, et Batavos ad viam veritatis traducere laboraret; illi, Arianorum accedente persidia, hanc praedicandi instantiam non ferentes, eum e finibus suis excedere coegerunt. Quare vir Dei Rhaetias peragrans, hominum saluti, ubique praedicando, quam maxime studebat. Tandem in montana se contulit: ubi multis pro Christo perfunctus laboribus, ingentique animarum fructu reportato, vitae suae terminum praesciens, beato fine quievit; in vita et post mortem miraculis clarus. Eius corpus in Maiensi castro in Alpibus sepultum, ad Batava tandem, uti propriam sedem, unde vivens exsulaverat, honorifice translatum est.’